Quy trình chứng nhận hữu cơ - Bài 1: Hiểu đúng tiêu chuẩn, lựa chọn đúng hệ thống

Nghiên cứu trao đổi 15/10/2026 11:24

Vi Hoa

Theo dõi nnhc.vn trên

Chứng nhận hữu cơ là căn cứ quan trọng để xác nhận sự phù hợp của quá trình sản xuất với tiêu chuẩn được áp dụng. Tuy nhiên, không phải sản phẩm sạch nào cũng là sản phẩm hữu cơ được chứng nhận. Hiểu đúng khái niệm, lựa chọn đúng tiêu chuẩn và nhu cầu thị trường là những việc doanh nghiệp cần làm trước khi triển khai.

Quy trình chứng nhận hữu cơ - Bài 1: Hiểu đúng tiêu chuẩn, lựa chọn đúng hệ thống

Ảnh minh họa

Chứng nhận hữu cơ là gì?

Nông nghiệp hữu cơ là phương thức sản xuất phải đáp ứng các yêu cầu về điều kiện sản xuất, vật tư đầu vào, quản lý quá trình canh tác, chăn nuôi, sơ chế, chế biến và truy xuất nguồn gốc theo tiêu chuẩn áp dụng.

Chứng nhận hữu cơ là hoạt động đánh giá sự phù hợp của quá trình sản xuất, chế biến với các yêu cầu của tiêu chuẩn tương ứng. Quá trình đánh giá có thể bao gồm xem xét hồ sơ, kiểm tra thực địa và lấy mẫu kiểm nghiệm khi cần thiết.

Theo TCVN 12134:2017, hoạt động chứng nhận quá trình sản xuất, chế biến sản phẩm nông nghiệp hữu cơ theo bộ TCVN 11041 là hoạt động đánh giá sự phù hợp của bên thứ ba. Tiêu chuẩn này cũng nêu rõ chứng nhận quá trình sản xuất, chế biến không đồng nghĩa với việc xác nhận tính an toàn của sản phẩm.

Vì vậy, chứng nhận hữu cơ không thể được thay thế bằng kết quả kiểm nghiệm một mẫu sản phẩm. Ngược lại, sản phẩm được chứng nhận hữu cơ vẫn phải đáp ứng các yêu cầu pháp luật liên quan về an toàn thực phẩm.

Lựa chọn tiêu chuẩn nào?

Tại Việt Nam, Nghị định 109/2018/NĐ-CP về nông nghiệp hữu cơ là văn bản pháp lý quan trọng điều chỉnh các nội dung về sản xuất, chứng nhận, ghi nhãn, truy xuất nguồn gốc và kinh doanh sản phẩm nông nghiệp hữu cơ. Thông tư 16/2019/TT-BNNPTNT quy định chi tiết một số điều của Nghị định này.

Bên cạnh đó, bộ TCVN 11041 gồm nhiều phần tiêu chuẩn, trong đó có yêu cầu chung, trồng trọt, chăn nuôi và các nhóm sản phẩm chuyên biệt. Doanh nghiệp cần tra cứu đúng phần tiêu chuẩn phù hợp với sản phẩm, phạm vi sản xuất và hoạt động của mình.

Nếu hướng tới thị trường quốc tế, doanh nghiệp có thể phải đáp ứng các hệ thống như USDA Organic của Hoa Kỳ, EU Organic của Liên minh châu Âu hoặc JAS Organic của Nhật Bản. Các hệ thống này có yêu cầu riêng; chứng nhận theo một hệ thống không mặc nhiên thay thế yêu cầu của hệ thống khác.

Trước khi đăng ký, doanh nghiệp nên xác định ba vấn đề: sản phẩm cần chứng nhận là gì; thị trường mục tiêu yêu cầu tiêu chuẩn nào; phạm vi chứng nhận bao gồm những địa điểm, sản phẩm và công đoạn nào.

Cơ sở sản xuất cần chuẩn bị gì?

Doanh nghiệp là đơn vị khai thác các sản phẩm của cơ sở sản xuất đưa ra thị trường. Để đảm bảo nông dân sản xuất theo đúng tiêu chuẩn, doanh nghiệp phải phối hợp với cơ sở sản xuất xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ.

Trước hết, cần rà soát hiện trạng sản xuất, điều kiện đất và nước, nguồn giống, vật tư đầu vào, biện pháp phòng ngừa nguy cơ nhiễm chéo và các yêu cầu liên quan.

Tiếp đó, doanh nghiệp cần xây dựng hồ sơ quản lý phù hợp, gồm thông tin cơ sở, sơ đồ khu vực sản xuất, quy trình sản xuất, nhật ký, hồ sơ vật tư đầu vào và tài liệu truy xuất nguồn gốc.

Đối với cơ sở chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu, cần xác định những nội dung phải điều chỉnh và thời gian chuyển đổi theo tiêu chuẩn áp dụng. Không nên coi việc hoàn thiện giấy tờ là có thể thay thế các điều kiện thực tế của sản xuất hữu cơ.

Theo TSKH Hà Phúc Mịch, Chủ tịch Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam (VOAA), giá trị của nông nghiệp hữu cơ không chỉ nằm ở sản phẩm cuối cùng mà còn ở phương thức sản xuất và trách nhiệm trong toàn bộ chuỗi. Doanh nghiệp cần phân biệt rõ sản phẩm được chứng nhận với sản phẩm mới áp dụng một số kỹ thuật thân thiện với môi trường. Thông tin chính xác là điều kiện quan trọng để bảo vệ niềm tin của người tiêu dùng và uy tín của ngành.”

Chứng nhận phải gắn với tính minh bạch

Một chứng nhận chỉ có ý nghĩa trong phạm vi được đánh giá và theo các điều kiện áp dụng. Doanh nghiệp cần quản lý việc sử dụng nhãn, biểu tượng và thông tin hữu cơ đúng phạm vi, đồng thời duy trì khả năng truy xuất nguồn gốc.

Đối với người tiêu dùng, cần quan tâm đến tiêu chuẩn được công bố, tổ chức chứng nhận, phạm vi chứng nhận và khả năng kiểm tra thông tin sản phẩm.

Hiểu đúng chứng nhận là bước đầu để doanh nghiệp đầu tư đúng hướng, đồng thời giúp thị trường phân biệt sản phẩm được chứng minh sự phù hợp với sản phẩm chỉ được quảng bá bằng những thông điệp xanh.

Nên thay là Cơ sở sản xuất. Doanh nghiệp là đơn vị khai thác các SP của CSSX đưa ra thị trường. Để đảm bảo nông dân sx theo đúng tiêu chuẩn, DN phải phối hợp với CSSX xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ

Tags:

Bài liên quan

Truyền thông đồng hành cùng sự phát triển của nông nghiệp hữu cơ ở Việt Nam

Nghiên cứu trao đổi 11/09/2026 12:42

Truyền thông không chỉ là đưa thông tin, mà phải trở thành động lực xây dựng niềm tin, thay đổi nhận thức và thúc đẩy thị trường hữu cơ phát triển bền vững.

Tiêu chuẩn VOAA: “Tấm hộ chiếu” mới cho nông nghiệp hữu cơ Việt Nam

Tiêu chuẩn hữu cơ 23/06/2026 08:56

Trong hành trình phát triển nông nghiệp hữu cơ, tiêu chuẩn không chỉ là bộ quy định kỹ thuật để cấp chứng nhận, mà còn là “ngôn ngữ chung” giúp nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp và người tiêu dùng cùng hiểu đúng, làm đúng và tin đúng về sản phẩm hữu cơ. Bộ Tiêu chuẩn nông nghiệp hữu cơ VOAA, được phát triển từ nền tảng PGS Việt Nam và được IFOAM công nhận trong gia đình tiêu chuẩn quốc tế, đang mở ra một hướng tiếp cận gần hơn với thực tiễn sản xuất nhỏ, đa dạng của Việt Nam.

Báo chí đồng hành cùng nông nghiệp hữu cơ Việt Nam bước vào kỷ nguyên xanh

Nghiên cứu trao đổi 20/06/2026 07:04

Nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026), Tạp chí Hữu cơ Việt Nam đã có cuộc trao đổi với TSKH. Hà Phúc Mịch, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khoá XI, Chủ tịch Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam (VOAA) về vai trò của báo chí nói chung, báo chí số nói riêng trong phát triển nông nghiệp xanh, hữu cơ, tuần hoàn. Theo Chủ tịch VOAA, trong giai đoạn mới, báo chí không chỉ là kênh truyền tải thông tin, mà còn là lực lượng kiến tạo nhận thức, bảo vệ niềm tin thị trường và thúc đẩy hành động xã hội vì một nền nông nghiệp minh bạch, trách nhiệm, bền vững.

Cà phê Sơn La: Nâng tầm Arabica từ canh tác sinh thái

Nghiên cứu trao đổi 12/10/2026 15:35

Từ vùng nguyên liệu Arabica lớn nhất cả nước, Sơn La đang đặt ra yêu cầu phát triển cà phê gắn với bảo vệ hệ sinh thái, nâng chất lượng và gia tăng giá trị. Hội thảo ngày 11/10/2026 đã làm rõ những việc cần triển khai, từ giống, canh tác hữu cơ, chuyển đổi số đến chế biến sâu và liên kết thị trường.

Phân bón Cà Mau khẳng định thương hiệu robusta Việt từ chất lượng vùng trồng

Sản phẩm 10/10/2026 15:00

Việt Nam giữ vị thế quốc gia sản xuất Robusta lớn nhất thế giới, đóng góp hơn 43% sản lượng toàn cầu. Đồng hành cùng ngành cà phê Việt, Phân bón Cà Mau góp phần nâng cao chất lượng vùng trồng, hướng tới phát triển bền vững và gia tăng giá trị Robusta Việt trên thị trường quốc tế.

Nông nghiệp hàng hóa từ những vùng trồng có “địa chỉ”

Mô hình - Kinh nghiệm 08/10/2026 08:37

Từ những vườn bưởi Soi Hà ven sông, vùng cam Vĩnh Hảo, Hàm Yên đến những nương chè Shan tuyết ở Thông Nguyên hay vùng nguyên liệu nghệ của Hợp tác xã Nông lâm nghiệp tổng hợp Ngọc Sơn, một phương thức sản xuất mới đang từng bước hình thành ở Tuyên Quang. Đó là xây dựng vùng trồng có quản lý, sản xuất theo tiêu chuẩn, kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc. Không chỉ tạo ra sản phẩm an toàn, đồng đều hơn, cách làm này còn giúp nông sản có “địa chỉ”, từng bước đáp ứng yêu cầu của những thị trường ngày càng khắt khe và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

CÁC TIN BÀI KHÁC

Kết nối tri thức, hành động vì mục tiêu Net Zero năm 2050

Nghiên cứu trao đổi 12/10/2026 17:06

Hội thảo COP26 kết nối cơ quan quản lý, đại học và sinh viên, thúc đẩy ứng phó biến đổi khí hậu, lan tỏa trách nhiệm cộng đồng, phát triển xanh và Net Zero 2050

Cà phê Sơn La: Nâng tầm Arabica từ canh tác sinh thái

Nghiên cứu trao đổi 12/10/2026 15:35

Kết nối nghiên cứu ứng dụng cơ giới hóa thông minh và công nghệ xanh, nâng cao giá trị nông sản

Nghiên cứu trao đổi 11/10/2026 16:14

ĐH Nông Lâm, ĐH Huế kết nối nghiên cứu ứng dụng, cơ giới hóa thông minh và công nghệ xanh, nâng cao giá trị nông sản, sử dụng hiệu quả tài nguyên...

Đưa khoa học nông nghiệp từ phòng thí nghiệm ra đồng ruộng

Nghiên cứu trao đổi 10/10/2026 14:44

Từ kết quả nghiên cứu đến ứng dụng trong sản xuất vẫn còn khoảng cách đáng kể. Thu hẹp khoảng cách ấy không chỉ đòi hỏi công nghệ tiên tiến, mà còn cần cơ chế phù hợp, sự tham gia của doanh nghiệp và người nông dân, cùng những giải pháp bảo đảm hiệu quả kinh tế gắn với bảo vệ môi trường.

Làm thế nào khơi thông nguồn lực để phát triển nông nghiệp?

Nghiên cứu trao đổi 08/10/2026 14:51

Nông nghiệp Việt Nam đang đứng trước một giai đoạn chuyển đổi quan trọng. Từ nền sản xuất dựa nhiều vào đất đai, lao động và kinh nghiệm truyền thống, ngành nông nghiệp đang từng bước chuyển sang mô hình dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, dữ liệu, liên kết chuỗi và kinh tế xanh. Trong quá trình đó, khơi thông và huy động hiệu quả các nguồn lực trở thành yếu tố quyết định để nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của nông sản Việt Nam.

Ứng dụng công nghệ số trong quản lý sản xuất nông nghiệp hữu cơ và giải pháp phát triển bền vững

Nghiên cứu trao đổi 08/10/2026 10:39

Nông nghiệp hữu cơ đối mặt nhiều thách thức về chi phí giám sát, rủi ro dịch bệnh và tính minh bạch. Việc ứng dụng công nghệ số như IoT, AI, Blockchain, Big Data và UAV tạo ra bước ngoặt giúp tối ưu hóa quản lý, kiểm soát tiêu chuẩn nghiêm ngặt và công khai chuỗi giá trị. Bài viết phân tích thực trạng, hạ tầng công nghệ, tác động kinh tế - sinh thái, rào cản cốt lõi và đề xuất giải pháp phát triển bền vững.

Nước tưới hoạt hóa bằng khoáng chất và ánh sáng mặt trời giúp năng suất cây trồng tăng tới hơn 100%

Nghiên cứu trao đổi 08/10/2026 08:53

Các thử nghiệm đồng ruộng quy mô lớn trải dài từ Hắc Long Giang đến Hải Nam cho thấy nước tưới được xử lý bằng khoáng chất tự nhiên hoạt hóa dưới ánh nắng có thể nâng năng suất lúa tới 40,6%, mía 45,7% và khoai lang 109,5%, theo nhóm nhà khoa học thuộc Đại học Bắc Kinh.

Xây dựng hệ thống lương thực, thực phẩm bền vững - Kỳ 3: Từ nhận thức đến hành động

Nghiên cứu trao đổi 07/10/2026 07:49

Chuyển đổi hệ thống lương thực – thực phẩm không thể thành công nếu chỉ trông chờ vào một chính sách, một ngành, một doanh nghiệp hay một nhóm người. Việt Nam đã có Kế hoạch hành động quốc gia theo Quyết định 300/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, nhưng trong quá trình thực hiện vẫn gặp những khó khăn về nguồn lực, hướng dẫn, dữ liệu và năng lực của các bên. Điều quan trọng lúc này là biến mục tiêu lớn thành những việc cụ thể, để Nhà nước, địa phương, người sản xuất, hợp tác xã, doanh nghiệp, nhà khoa học, truyền thông và người tiêu dùng cùng tạo ra thay đổi. Chuyển đổi chỉ thực sự xảy ra khi mỗi mắt xích nhận rõ trách nhiệm và cùng hành động.

Xây dựng hệ thống lương thực, thực phẩm bền vững - Kỳ 2: Từ cánh đồng đến thị trường

Nghiên cứu trao đổi 06/10/2026 08:18

Một nền nông nghiệp có thể tạo ra hàng triệu tấn lương thực, thực phẩm mỗi năm nhưng vẫn còn những điểm nghẽn trên hành trình từ cánh đồng đến bàn ăn. Người sản xuất có thể làm ra sản phẩm nhưng chưa chắc có thị trường ổn định, doanh nghiệp có thể có đơn hàng nhưng chưa chắc có vùng nguyên liệu bền vững, sản phẩm có chất lượng nhưng vẫn có thể mất giá trị nếu bảo quản, chế biến và logistics chưa đáp ứng. Vì vậy, bài toán của hệ thống lương thực - thực phẩm không chỉ là “sản xuất được bao nhiêu”, mà còn là sản xuất như thế nào, kết nối ra sao và giá trị được tạo ra, phân bổ như thế nào trong toàn chuỗi.

Xây dựng hệ thống lương thực, thực phẩm bền vững - Kỳ 1: Từ bàn ăn nhìn ra cả hệ thống

Nghiên cứu trao đổi 05/10/2026 10:11

Mỗi ngày, một bữa cơm gia đình bắt đầu từ những điều rất quen thuộc: Hạt gạo, bó rau, con cá, quả trứng hay miếng thịt. Nhưng để những thực phẩm ấy xuất hiện trên bàn ăn là cả một hành trình dài, với sự tham gia của người sản xuất, hợp tác xã, doanh nghiệp, nhà khoa học, cơ quan quản lý, hệ thống phân phối và chính người tiêu dùng. Phía sau mỗi món ăn còn là đất, nước, lao động, công nghệ, thị trường, chính sách và môi trường. Hiểu được hành trình ấy chính là bước đầu tiên để mỗi người nhận ra mình đang ở đâu và có thể làm gì để cùng xây dựng một hệ thống lương thực - thực phẩm minh bạch, trách nhiệm và bền vững.

Khả năng hấp thụ carbon của hệ thống nông nghiệp hữu cơ

Nghiên cứu trao đổi 04/10/2026 13:27

Nông nghiệp hữu cơ đang mở ra hướng tiếp cận mới trong ứng phó biến đổi khí hậu khi không chỉ giảm phụ thuộc vào vật tư hóa học mà còn góp phần gia tăng carbon trong đất. Thông qua đa dạng hóa cây trồng, sử dụng phân hữu cơ, cây che phủ, luân canh và giảm làm đất, hệ thống này có thể nâng cao khả năng lưu giữ carbon, cải thiện sức khỏe đất và phát triển nông nghiệp bền vững.

Phát triển nông nghiệp sinh thái: Từ mô hình riêng lẻ đến chuyển đổi cả hệ thống

Nghiên cứu trao đổi 01/10/2026 11:33

Chuyển đổi sang nông nghiệp sinh thái, xanh, tuần hoàn cần được thực hiện đồng bộ từ tổ chức sản xuất, ứng dụng khoa học công nghệ đến liên kết thị trường và chia sẻ lợi ích. Tại hội thảo khoa học tổ chức ngày 30/9 ở Ninh Bình, các nhà quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp và hợp tác xã nhấn mạnh yêu cầu để người nông dân được hưởng lợi xứng đáng từ những giá trị sinh thái mà họ tạo ra.

XEM THÊM