Phát triển công nghiệp sinh học ngành nông nghiệp theo hướng ứng dụng, hiệu quả và bền vững

Công nghiệp sinh học ngành nông nghiệp được ứng dụng trong sản xuất trồng trọt và chăn nuôi - Ảnh minh họa

Mục tiêu ứng dụng, hiệu quả và bền vững

Theo Kế hoạch, mục tiêu chung của Lâm Đồng là phát triển công nghiệp sinh học ngành nông nghiệp và môi trường theo hướng ứng dụng, hiệu quả và bền vững; nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp, sử dụng hiệu quả phụ phẩm, giảm chất thải và bảo vệ môi trường.

Cụ thể, giai đoạn 2026 - 2035, tỉnh tập trung vào 3 trụ cột chính: Nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ sinh học phù hợp với thực tiễn ngành nông nghiệp và môi trường. Hình thành và đưa vào ứng dụng các giống, sản phẩm, quy trình và giải pháp công nghệ sinh học phục vụ sản xuất, chế biến, bảo quản nông sản, sử dụng phụ phẩm và xử lý chất thải. Nâng cao năng lực tiếp nhận, ứng dụng và chuyển giao; tăng cường liên kết chặt chẽ giữa cơ quan quản lý nhà nước - tổ chức khoa học - cơ sở đào tạo - doanh nghiệp - HTX và người sản xuất.

Định hướng đến năm 2045, Lâm Đồng sẽ tiếp tục duy trì và nâng cao hiệu quả nghiên cứu, ứng dụng công nghệ sinh học, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp, sử dụng hiệu quả tài nguyên và bảo vệ môi trường sinh thái đặc trưng của cao nguyên.

Kế hoạch đã xác định 6 nhóm nội dung, nhiệm vụ cụ thể, bám sát vào các ngành hàng chủ lực của tỉnh:

Về trồng trọt, lâm nghiệp và bảo vệ thực vật: Đây là lĩnh vực trọng tâm của Lâm Đồng. Tỉnh sẽ ưu tiên nghiên cứu, chọn tạo, phục tráng, nhân giống các giống cây trồng chủ lực, cây lâm nghiệp có năng suất, chất lượng cao, thích ứng biến đổi khí hậu và có tiềm năng xuất khẩu. Đặc biệt, đẩy mạnh ứng dụng chế phẩm sinh học, thuốc BVTV sinh học, chế phẩm vi sinh nhằm giảm sử dụng hóa chất, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển nông nghiệp an toàn, nông nghiệp hữu cơ và nông nghiệp tuần hoàn. Ứng dụng công nghệ sinh học trong chẩn đoán, giám định sinh vật gây hại, phát hiện sớm dịch hại.

Về chăn nuôi, thú y và thủy sản: Ứng dụng công nghệ sinh học trong chọn tạo, nâng cao chất lượng giống vật nuôi, thủy sản chủ lực phù hợp điều kiện tỉnh. Ứng dụng sinh học trong chẩn đoán, giám sát, cảnh báo dịch bệnh; khuyến khích sử dụng bộ sinh phẩm, KIT xét nghiệm, vắc-xin, chế phẩm vi sinh, enzyme để tăng sức khỏe vật nuôi, tăng hiệu quả sử dụng thức ăn, giảm kháng sinh và kiểm soát kháng thuốc. Đồng thời xử lý chất thải chăn nuôi, nước thải, phụ phẩm thủy sản để tạo sản phẩm hữu cơ.

Về bảo quản, chế biến và sau thu hoạch: Đây là khâu then chốt để nâng cao giá trị gia tăng cho rau, hoa, quả, cà phê, chè của Lâm Đồng. Tỉnh sẽ nghiên cứu công nghệ sinh học trong sơ chế, bảo quản, kéo dài thời gian bảo quản nông sản; ứng dụng chế phẩm sinh học, enzyme, vi sinh vật có lợi trong chế biến và tận dụng triệt để phụ phẩm.

Phát triển tiềm lực khoa học và nguồn nhân lực tỉnh sẽ rà soát, khai thác hiệu quả cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện có; khuyến khích doanh nghiệp đầu tư phòng thí nghiệm, cơ sở nghiên cứu, kiểm nghiệm. Đẩy mạnh đào tạo, tập huấn cho cán bộ chuyên môn; tăng cường liên kết với các viện, trường đại học trong và ngoài tỉnh. Xây dựng hệ thống thông tin, dữ liệu dùng chung về công nghệ, sản phẩm sinh học để doanh nghiệp, HTX dễ dàng tiếp cận.

Xây dựng và phát triển công nghiệp sinh học Hỗ trợ hình thành doanh nghiệp công nghiệp sinh học thông qua các chương trình hỗ trợ của tỉnh, ưu tiên doanh nghiệp sản xuất sản phẩm sinh học phục vụ trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, chế biến và xử lý chất thải. Hỗ trợ nhân rộng các mô hình sản xuất, kinh doanh sản phẩm công nghệ sinh học hiệu quả, tập trung vào ngành hàng lợi thế.

Hoàn thiện cơ chế, chính sách Rà soát khó khăn, vướng mắc để đề xuất Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các Bộ ngành Trung ương sửa đổi cơ chế, chính sách, tiêu chuẩn, quy chuẩn. Tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp tiếp cận chính sách về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, đầu tư, đất đai, tín dụng.

Hợp tác quốc tế Khuyến khích tiếp nhận, chuyển giao quy trình, công nghệ tiên tiến từ nước ngoài; tăng cường kết nối với các tổ chức, doanh nghiệp, viện nghiên cứu quốc tế trong trao đổi kinh nghiệm, đào tạo và thử nghiệm.

Truyền thông và nhân rộng mô hình Tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật về công nghiệp sinh học; giới thiệu công nghệ, sản phẩm, mô hình hiệu quả; lồng ghép nội dung công nghệ sinh học trong hoạt động khuyến nông, đào tạo, tập huấn.

Phân công tổ chức thực hiện rõ ràng

Kế hoạch giao Sở Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan chủ trì, phối hợp với các sở ngành, địa phương triển khai; theo dõi, đôn đốc và tổng hợp báo cáo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, UBND tỉnh.

Sở Khoa học và Công nghệ chủ trì nhiệm vụ nghiên cứu, ứng dụng, đổi mới sáng tạo; kết nối với viện, trường.

Sở Công Thương hỗ trợ doanh nghiệp, HTX ứng dụng công nghệ vào sản xuất, chế biến, kinh doanh và mở rộng thị trường.

Sở Tài chính tham mưu cân đối, bố trí kinh phí theo phân cấp ngân sách.

UBND các xã, phường, đặc khu và các cơ quan, đơn vị liên quan chủ động phối hợp, tuyên truyền, tạo điều kiện để người dân, doanh nghiệp tham gia.

Về kinh phí, Kế hoạch nêu rõ được đảm bảo từ nguồn ngân sách Nhà nước theo phân cấp, nguồn vốn lồng ghép từ các chương trình, đề án liên quan và các nguồn hợp pháp khác; đồng thời khuyến khích huy động nguồn lực xã hội hóa từ doanh nghiệp, HTX, tổ chức khoa học.

Với lợi thế là vựa rau, hoa, cây công nghiệp và dược liệu lớn nhất cả nước, việc Lâm Đồng ban hành Kế hoạch này được kỳ vọng sẽ tạo ra cú hích quan trọng, chuyển nền nông nghiệp của tỉnh từ dựa vào hóa chất, thâm dụng tài nguyên sang nền nông nghiệp sinh học, hữu cơ, tuần hoàn, có giá trị gia tăng cao, bảo vệ môi trường sinh thái bền vững, đúng với tinh thần của Quyết định 1466/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ./.