Nâng giá trị dược liệu xứ Thanh từ khâu chế biến

Bằng nguồn thảo dược phong phú đang tạo nên nền tảng cho việc khai thác, chế biến và xuất khẩu thảo dược ra thị trường.

Đầu tư công nghệ, nâng cao giá trị thảo mộc

Với lợi thế về nguồn cây dược liệu tại các xã miền núi, Thanh Hóa có điều kiện phát triển các sản phẩm chế biến từ thảo mộc bản địa. Thay vì chỉ tiêu thụ nguyên liệu thô, việc tổ chức thu mua, sơ chế và chế biến thành sản phẩm hoàn chỉnh được xem là hướng đi góp phần gia tăng giá trị nông sản, đồng thời tạo thêm cơ hội việc làm và thu nhập cho người dân vùng nguyên liệu.

Nắm bắt tiềm năng đó, Công ty TNHH Bamboo & Wood Creation Việt Nam đã lựa chọn phát triển các dòng trà thảo mộc túi lọc từ những nguyên liệu như cà gai leo, xạ đen, mâm xôi và sâm cau. Nguyên liệu được doanh nghiệp thu mua chủ yếu từ người dân tại các xã miền núi trong tỉnh, qua đó từng bước hình thành mối liên kết giữa cơ sở chế biến với nguồn cung dược liệu tại địa phương.

Theo anh Nguyễn Mạnh Cường, việc lựa chọn nguyên liệu và kiểm soát chất lượng đầu vào là những khâu quan trọng trong quá trình phát triển sản phẩm. Với đặc thù là đồ uống có nguồn gốc thực vật, nguyên liệu cần được sơ chế, bảo quản phù hợp và kiểm soát vệ sinh trong suốt quá trình sản xuất nhằm đáp ứng yêu cầu chất lượng thành phẩm.

Tại cơ sở sản xuất, các loại thảo mộc sau khi thu mua được làm sạch, sấy khô để giảm độ ẩm, hạn chế nguy cơ hư hỏng trong quá trình bảo quản. Tiếp đó, nguyên liệu được sao nhằm tạo hương thơm đặc trưng, rồi nghiền và phối trộn theo công thức của từng dòng trà trước khi chuyển sang công đoạn đóng gói.

Thảo dược sau khi thu mua sẽ được xử lý vệ sinh trước khi đưa vào hấp sấy.

Mỗi công đoạn đều có vai trò riêng trong việc hoàn thiện sản phẩm. Nếu khâu làm sạch và sấy khô giúp ổn định nguyên liệu, thì công đoạn sao, nghiền và phối trộn góp phần tạo nên đặc tính cảm quan của từng loại trà. Trong khi đó, việc định lượng và đóng gói thành phẩm giúp sản phẩm thuận tiện hơn khi sử dụng, bảo quản và phân phối trên thị trường.

Để nâng cao năng lực sản xuất, anh Cường đã đầu tư khoảng 5 tỷ đồng cho hệ thống thiết bị gồm máy sấy, máy sao, máy nghiền, máy đóng gói, máy co màng và máy in. Dây chuyền này hỗ trợ cơ giới hóa nhiều công đoạn, giảm sự phụ thuộc vào thao tác thủ công, đồng thời góp phần nâng cao năng suất và tính đồng đều của sản phẩm.

Công nhân sẽ kiểm tra các công đoạn sau khi đóng gói sản phẩm.

Việc đầu tư máy móc cũng cho thấy định hướng chuyển từ chế biến quy mô nhỏ sang sản xuất hàng hóa có quy trình rõ ràng hơn. Đây là tiền đề để doanh nghiệp từng bước hoàn thiện khâu kiểm soát chất lượng, nâng cao khả năng cung ứng và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của hệ thống phân phối.

Anh Cường cho biết: “Nguyên liệu làm trà của công ty được trồng không sử dụng hóa chất, đồng thời được sơ chế và kiểm soát nhằm bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm. Với đặc thù là sản phẩm đồ uống, việc kiểm soát nguyên liệu đóng vai trò quan trọng trong quá trình chúng tôi xây dựng chất lượng và niềm tin của người tiêu dùng”.

Tỉ lệ pha trộn dược liệu sẽ được anh Nguyễn Mạnh Cường kiểm tra kỹ lưỡng.

Từng bước mở rộng thị trường, hướng đến sản phẩm đạt chuẩn

Dù mới đưa sản phẩm ra thị trường khoảng 4 tháng, các dòng trà thảo mộc của doanh nghiệp bước đầu ghi nhận những tín hiệu tích cực. Theo thống kê của công ty, tỷ lệ khách hàng quay lại mua sản phẩm đạt khoảng 70-80%. Nhu cầu từ các kênh bán lẻ có thời điểm tăng cao, khiến sản lượng sản xuất chưa đáp ứng kịp nhu cầu tiêu thụ.

Kết quả bước đầu này tạo thêm động lực để doanh nghiệp tiếp tục hoàn thiện sản phẩm, nâng cao chất lượng và mở rộng kênh phân phối. Tuy nhiên, để duy trì sức mua ổn định trong dài hạn, việc bảo đảm chất lượng đồng đều giữa các lô hàng, xây dựng thương hiệu và minh bạch thông tin về nguồn gốc nguyên liệu vẫn là những yêu cầu cần được chú trọng.

Hiện doanh nghiệp phát triển các sản phẩm như trà cà gai leo xạ đen, trà cà gai leo mâm xôi và trà sâm cau cỏ móng. Theo thông tin từ doanh nghiệp, các sản phẩm đã được cấp giấy tờ chứng nhận liên quan đến an toàn thực phẩm. Đây là cơ sở để cơ sở sản xuất tiếp tục hoàn thiện quy trình và nâng cao mức độ tin cậy đối với người tiêu dùng.

Trong định hướng thời gian tới, anh Cường đặt mục tiêu phát triển sản phẩm đạt chuẩn OCOP, đồng thời từng bước hoàn thiện các điều kiện để đáp ứng những hệ thống tiêu chuẩn quản lý an toàn thực phẩm như HACCP và tìm hiểu yêu cầu liên quan đến FDA của Mỹ. Để hiện thực hóa mục tiêu này, doanh nghiệp cần tiếp tục chuẩn hóa quy trình sản xuất, kiểm soát chất lượng nguyên liệu, hoàn thiện hồ sơ sản phẩm và đáp ứng các yêu cầu pháp lý tương ứng với từng thị trường.

Công nhân đóng gói và kiểm tra sản phẩm cà gai leo xạ đen.

Bên cạnh nỗ lực của doanh nghiệp, việc phát triển các sản phẩm từ dược liệu bản địa cũng đặt ra yêu cầu tổ chức vùng nguyên liệu theo hướng ổn định và bền vững. Nguồn cung cần bảo đảm chất lượng, có thông tin truy xuất phù hợp và gắn với quy trình thu mua rõ ràng. Đối với những loại cây khai thác từ tự nhiên, việc quản lý sản lượng khai thác và khuyến khích trồng, chăm sóc theo hướng phù hợp còn góp phần hạn chế nguy cơ suy giảm nguồn tài nguyên.

Sản phẩm cà gai leo xạ đen do Công ty TNHH Bamboo & Wood Creation Việt Nam sản xuất.

Về lâu dài, nếu xây dựng được chuỗi liên kết hiệu quả giữa người trồng, đơn vị thu mua và cơ sở chế biến, dược liệu địa phương sẽ có thêm cơ hội chuyển từ nguyên liệu thô sang các sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn. Người dân có thể chủ động hơn trong sản xuất, còn doanh nghiệp có điều kiện kiểm soát nguồn cung và duy trì chất lượng sản phẩm.

Từ những nguyên liệu quen thuộc của miền núi xứ Thanh, việc đầu tư công nghệ và từng bước chuẩn hóa sản xuất đang mở ra hướng phát triển mới cho các sản phẩm trà thảo mộc. Với Công ty TNHH Bamboo & Wood Creation Việt Nam, hành trình này không chỉ dừng ở việc đưa sản phẩm ra thị trường, mà còn hướng tới khai thác hiệu quả nguồn dược liệu bản địa, nâng cao giá trị nông sản và tạo thêm cơ hội phát triển kinh tế cho người dân tại các vùng nguyên liệu.