Lâm Đồng đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất nông nghiệp

Ứng dụng công nghệ hiện tập trung vào các ngành hàng chủ lực như rau, hoa, cà phê, hồ tiêu và cây ăn quả

Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Lâm Đồng, năm 2025, tổng diện tích gieo trồng toàn tỉnh đạt hơn 1,048 triệu ha, giá trị sản phẩm bình quân trên 1 ha đất trồng trọt ước đạt 195 triệu đồng. Trong 9 tháng đầu năm 2026, diện tích gieo trồng đạt khoảng 1,041 triệu ha, bằng 97,9% kế hoạch năm. Diện tích sản xuất nông nghiệp theo hướng công nghệ cao đạt 110.700 ha, tăng 1.200 ha so với quý II/2026.

Ứng dụng công nghệ hiện tập trung vào các ngành hàng chủ lực như rau, hoa, cà phê, hồ tiêu và cây ăn quả. Đến quý III/2026, toàn tỉnh có 16 vùng sản xuất trồng trọt ứng dụng nông nghiệp công nghệ cao và 7 doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao trong lĩnh vực trồng trọt và bảo vệ thực vật được công nhận. Diện tích nông nghiệp thông minh đạt khoảng 1.400 ha, ứng dụng cảm biến IoT và hệ thống điều hành tự động.

Trong sản xuất giống, Lâm Đồng hiện có 1.079 cơ sở sản xuất, kinh doanh giống cây trồng, với năng lực sản xuất hơn 2,16 tỷ cây giống mỗi năm và hơn 22.827 tấn giống cây lương thực. Công nghệ nuôi cấy mô và nhân giống sạch bệnh là thế mạnh, đặc biệt trong lĩnh vực rau, hoa. Đây là nền tảng để đưa các giống mới, quy trình canh tác và thiết bị điều khiển tự động vào sản xuất.

Cùng với công nghệ sản xuất, việc quản lý vùng nguyên liệu và truy xuất nguồn gốc cũng được quan tâm. Toàn tỉnh đã có 1.094 mã số vùng trồng xuất khẩu được nước nhập khẩu phê duyệt, với tổng diện tích hơn 48.016 ha; 453 mã số cơ sở đóng gói xuất khẩu. Ngoài ra còn có 286 mã số vùng trồng trong nước. Các mã số này gắn với việc kiểm soát điều kiện sản xuất, sinh vật gây hại và yêu cầu truy xuất của thị trường.

Tuy nhiên, quá trình ứng dụng khoa học công nghệ vẫn còn những hạn chế. Một số giống rau, hoa và vật tư, thiết bị công nghệ cao còn phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu, trong khi tỷ lệ sử dụng giống có bản quyền còn thấp. Mức độ ứng dụng công nghệ cao chưa đồng đều giữa các vùng; nông nghiệp thông minh mới chiếm tỷ trọng nhỏ. Cơ giới hóa ở khâu gieo trồng, thu hoạch, chế biến sâu và bảo quản cũng chưa đáp ứng tương xứng với quy mô sản xuất.

Đáng chú ý, toàn ngành nông nghiệp hiện có 428 chuỗi liên kết với 47.590 hộ tham gia. Riêng diện tích liên kết trong trồng trọt đạt khoảng 85.000 ha, sản lượng khoảng 920.000 tấn/năm. Đây là cơ sở để tổ chức áp dụng quy trình kỹ thuật, kiểm soát chất lượng và gắn sản xuất với tiêu thụ sản phẩm.

Trong phát triển nông nghiệp xanh, đến ngày 30/9/2026, diện tích sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP đạt 23.295,8 ha; diện tích theo các tiêu chuẩn 4C, UTZ, Rainforest đạt 126.278 ha. Diện tích sản xuất hữu cơ đạt hơn 4.068 ha. Bên cạnh đó, diện tích áp dụng tưới tiên tiến, tiết kiệm nước đạt 97.202 ha. Những kết quả này cho thấy sản xuất theo tiêu chuẩn, sử dụng hiệu quả tài nguyên và giảm tác động đến môi trường đang từng bước được mở rộng.

Giai đoạn 2026-2030, Lâm Đồng đặt mục tiêu đưa diện tích sản xuất đạt tiêu chí nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao lên trên 25% diện tích canh tác; phát triển nông nghiệp thông minh, tuần hoàn từ 3.000 ha trở lên; ít nhất 30% diện tích có tưới áp dụng phương pháp tiên tiến, tiết kiệm nước; diện tích trồng trọt hữu cơ đạt 1% và giá trị sản phẩm bình quân trên 1 ha đất trồng trọt đạt 250 triệu đồng.

Để đạt mục tiêu này, ngành nông nghiệp sẽ tập trung phát triển dữ liệu vùng trồng, ứng dụng cảm biến, tưới tự động và cảnh báo sinh vật gây hại; phát triển giống sạch bệnh, nuôi cấy mô; mở rộng quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp, sử dụng thiên địch và chế phẩm sinh học. Đồng thời, việc xử lý phụ phẩm nông nghiệp thành phân hữu cơ, giá thể cũng được khuyến khích nhằm hình thành các chu trình sản xuất tuần hoàn.

Lâm Đồng cũng định hướng gắn sản xuất theo tiêu chuẩn với thị trường. Các chứng nhận VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ và tiêu chuẩn bền vững sẽ được mở rộng, đồng thời gắn với hợp đồng tiêu thụ, nhật ký điện tử, truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng. Mục tiêu đến năm 2030 là 100% chuỗi liên kết được gắn với tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc và bảo đảm an toàn thực phẩm.

Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, để thúc đẩy quá trình này cần tiếp tục huy động nguồn lực từ khoa học công nghệ, khuyến nông, chuyển đổi số và doanh nghiệp, hợp tác xã. Đồng thời, ưu tiên các nhiệm vụ nghiên cứu có khả năng ứng dụng thực tế, nhất là về giống, dự báo sinh vật gây hại, tưới và dinh dưỡng, xử lý phụ phẩm, bảo quản nông sản; qua đó đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất và nâng cao giá trị nông sản Lâm Đồng./.