Quang cảnh Hội nghị giao ban Báo chí tháng 5/2026 của thành phố Hải Phòng (ảnh:CTTTP)

Bằng việc ban hành Kế hoạch tổng thể nhằm cụ thể hóa Chỉ thị số 17/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Nghị định số 165/2026/NĐ-CP, thành phố cảng đang dồn tổng lực để hiện thực hóa một mục tiêu nhân văn chưa từng có trong tiền lệ: Khám sức khỏe định kỳ và tầm soát bệnh lý hoàn toàn miễn phí mỗi năm một lần cho toàn bộ hơn 4,2 triệu dân thường trú.

Nhìn lại nhiều năm qua, hệ thống y tế của chúng ta phần lớn vẫn vận hành theo cơ chế thụ động, nghĩa là "có bệnh mới chữa" và người dân thường chỉ tìm đến bệnh viện khi cơ thể đã phát ra những tín hiệu cầu cứu nghiêm trọng. Lối tư duy cũ kỹ này không chỉ đẩy chi phí điều trị lên cao, tạo áp lực nặng nề cho các gia đình mà còn làm giảm đi cơ hội sống khỏe mạnh của cộng đồng.

Ông Phan Huy Thục, Phó Giám đốc Sở Y tế thành phố Hải Phòng báo cao, cung cấp thông tin tại Hội nghị (ảnh:Kim Huệ)

Thấu hiểu sâu sắc thực trạng đó, tại cuộc họp thông tin báo chí do Ban Tuyên giáo Thành ủy phối hợp với Sở Thông tin và Truyền thông tổ chức, Lãnh đạo Sở Y tế Hải Phòng đã chia sẻ về một tầm nhìn mới, dịch chuyển mạnh mẽ từ thế phòng ngự sang chủ động tầm soát bệnh lý theo vòng đời. Để tạo dựng một hành lang pháp lý vững chắc và chuẩn xác nhất, Ủy ban nhân dân thành phố đã khẩn trương thay thế văn bản cũ bằng một kế hoạch mới toàn diện hơn, bám sát từng nhóm đối tượng thụ hưởng theo đúng tinh thần Nghị định số 165/2026/NĐ-CP vừa được Chính phủ ban hành.

Chính từ sự thay đổi mang tính bước ngoặt ấy, Hải Phòng đã thực hiện một cuộc tổng rà soát kỹ thuật số để xây dựng nên một bản đồ dữ liệu dân cư khoa học, phân chia tường tận hơn 4,2 triệu dân thành 5 nhóm đối tượng chuyên biệt. Trong cấu trúc này, nhóm a với hơn 1,1 triệu người gồm người cao tuổi, người khuyết tật, hộ nghèo, cận nghèo và những người có công với cách mạng sẽ nhận được sự quan tâm, chăm sóc đặc biệt nhất.

Tiếp theo đó, nhóm b với hơn 1 triệu học sinh, trẻ em mầm non và nhóm c với gần 1,1 triệu lao động tại các nhà máy, khu công nghiệp cũng được lên phương án quản lý mật thiết. Hai nhóm còn lại bao gồm lực lượng vũ trang thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an quản lý và toàn bộ khối công dân còn lại trên địa bàn cũng đều được gọi tên, đảm bảo không một ai bị bỏ lại phía sau hành trình chăm sóc sức khỏe này.

Để dòng chảy nhân văn ấy thực sự chạm đến từng số phận, ngành Y tế Hải Phòng đã nhanh chóng ban hành Công văn hướng dẫn chuyên môn số 5376/SYT-NVY nhằm chuẩn hóa quy trình khám cho từng độ tuổi. Khác hoàn toàn với những buổi kiểm tra mang tính hình thức, gói dịch vụ miễn phí lần này đi sâu vào thực chất với đầy đủ các chuyên khoa lâm sàng cùng hệ thống xét nghiệm cận lâm sàng nền tảng như xét nghiệm máu, nước tiểu, X-quang ngực thẳng nhằm bóc tách và phát hiện sớm các mầm bệnh nguy hiểm. Ngay trong những ngày này, không khí triển khai tại các Trạm Y tế xã, phường, thị trấn đang diễn ra vô cùng khẩn trương khi các y bác sĩ tình nguyện làm việc xuyên đêm, tổ chức khám cả thứ bảy và chủ nhật với mục tiêu trước ngày 30/6/2026 phải hoàn thành tầm soát cho 20% tổng số người cao tuổi. Bên cạnh đó, những "chuyến xe sức khỏe" lưu động cũng liên tục lăn bánh hướng về các trường học, phân xưởng sầm uất hay những vùng xa xôi, đồng thời tích hợp toàn bộ kết quả khám vào Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID để mỗi người dân đều có một "trợ lý y tế số" đồng hành suốt đời.

Tuy nhiên, việc huy động một nguồn lực khổng lồ để chăm sóc miễn phí cho hàng triệu con người luôn là bài toán hóc búa đối với bộ máy quản lý của bất kỳ đô thị lớn nào. Đối diện với thách thức ấy, Hải Phòng đã tìm ra lời giải bằng cơ chế đa nguồn lực, kết hợp hài hòa giữa ngân sách nhà nước, Quỹ Bảo hiểm y tế, nguồn kinh phí bắt buộc từ người sử dụng lao động và các nguồn xã hội hóa hợp pháp. Đi đôi với một nguồn lực lớn luôn là áp lực kiểm soát chi tiêu, vì vậy, thấm nhuần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Lãnh đạo Sở Y tế đã đưa ra lời cam kết mạnh mẽ về sự minh bạch, kiên quyết phòng chống lãng phí và tiêu cực. Các đoàn thanh tra liên ngành sẽ liên tục lên đường để giám sát từ giá thành vật tư y tế tại các bệnh viện công - tư cho đến việc chấp hành nghĩa vụ tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho công nhân của các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố.

Sau tất cả, sự thành bại của một quyết sách có tầm ảnh hưởng toàn dân như thế này lại phụ thuộc rất lớn vào sự đồng thuận và sức mạnh của cả hệ thống chính trị từ cơ sở. Chính vì thế, Ủy ban nhân dân thành phố đã áp dụng cơ chế quy trách nhiệm nghiêm khắc, gắn kết quả triển khai với tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu mỗi quận, huyện, xã, phường hằng năm. Hình ảnh những cán bộ tổ dân phố, các cộng tác viên dân số "đi từng ngõ, gõ từng nhà" để phân luồng khung giờ khám khoa học đã minh chứng cho sự đồng lòng, quyết tâm đem lại giá trị hạnh phúc thực chất cho Nhân dân. Trong cuộc chiến lâu dài để bảo vệ sức khỏe cộng đồng, sự đồng hành của các cơ quan thông tấn, báo chí cũng được kỳ vọng sẽ là cánh tay nối dài giúp người dân thấu hiểu quyền lợi, xóa bỏ tâm lý e ngại và cùng thành phố cảng dệt nên một tấm lưới an sinh y tế bền vững, trọn vẹn tình dân.