Ông Trần Sỹ Thanh - Ủy viên T.Ư Đảng, Chủ tịch UBND TP.Hà Nội phát biểu tại Hội thảo.

Tham dự Hội thảo có ông Trần Sỹ Thanh - Ủy viên T.Ư Đảng, Chủ tịch UBND TP Hà Nội; GS.VS Châu Văn Minh - Ủy viên T.Ư Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam. Hội thảo còn có sự tham gia của 250 đại biểu, trong đó có đại diện các cơ quan Trung ương, các tổ chức quốc tế; lãnh đạo Thành ủy, Hội đồng nhân dân (HĐND), UBND, lãnh đạo các Sở, ban, ngành Thành phố, UBND các quận, huyện, thị xã; các chuyên gia, nhà khoa học và các doanh nghiệp…

Giải quyết vấn đề môi trường là nhiệm vụ cấp bách

Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Trần Sỹ Thanh – Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội khẳng định, Hội thảo có ý nghĩa rất quan trọng, nhằm phân tích các nguyên nhân và tìm ra giải pháp thực chất, hiệu quả để hướng tới việc nâng cao chất lượng môi trường của Thủ đô Hà Nội trong thời gian tới.

Theo Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trần Sỹ Thanh, Hà Nội là đô thị đặc biệt, giữ vai trò trung tâm kinh tế, văn hóa, khoa học và an ninh quốc phòng, cũng là đô thị có diện tích và dân số lớn hàng đầu cả nước; có tốc độ đô thị hóa nhanh, khu vực nội đô có tốc độ tăng dân số cơ học rất lớn. Đồng thời Hà Nội là trung tâm của Vùng đồng bằng sông Hồng, có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao nhất cả nước. Với những đặc điểm này, Hà Nội luôn đối mặt với rất nhiều vấn đề môi trường như ô nhiễm không khí, quá tải trong xử lý chất thải rắn, nước thải…

Những năm qua, công tác bảo vệ môi trường Thủ đô luôn là vấn đề trọng tâm, được Trung ương và lãnh đạo Thành phố quan tâm hàng đầu. Điều này được thể hiện trong nhiều văn kiện quan trọng của Trung ương, Thành phố và đã được tổ chức triển khai thực hiện như: Luật Thủ đô sửa đổi năm 2024 và 2 Quy hoạch của Thủ đô mới được phê duyệt. Trong đó, Luật Thủ đô đã nêu cụ thể một số nhiệm vụ cần triển khai về xác định vùng phát thải thấp. Tại Quy hoạch Thủ đô, vấn đề môi trường được đặt lên là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu trong số các nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách cần giải quyết của Thủ đô trong giai đoạn 2025 - 2030.

Các chuyên gia, nhà khoa học tại Hội thảo.

Trên cơ sở đó, thành phố Hà Nội đã quyết liệt thực hiện nhiều hoạt động nhằm cải thiện môi trường, có thể kể đến như: Thực hiện các giải pháp giảm phương tiện xe cá nhân, tăng cường đầu tư, đưa vào sử dụng các phương tiện vận tải hành khách công cộng, chuyển đổi giao thông xanh, xóa bỏ tình trạng đốt than tổ ong, tăng cường rửa đường, giám sát vệ sinh môi trường các công trình xây dựng… Xử lý nước thải, làm sạch các dòng sông; Hiện đại hóa công tác thu gom rác thải, thí điểm phân loại rác tại nguồn tại 5 quận nội thành…

“Tuy nhiên, chất lượng môi trường tại Hà Nội chưa đáp ứng yêu cầu, đặc biệt là chất lượng môi trường không khí. Để giải quyết “bài toán” này, thành phố Hà Nội rất mong muốn có sự chung tay, đồng hành, chia sẻ của các chuyên gia, nhà khoa học, các tổ chức, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư trên địa bàn Thành phố”- ông Trần Sỹ Thanh chia sẻ.

Ông Trần Sỹ Thanh cũng bày tỏ mong muốn các chuyên gia, các nhà khoa học, các nhà quản lý hãy tham góp nhiều ý tưởng sáng tạo, tâm huyết, những giải pháp khả thi cần ưu tiên để có thể nhanh chóng cải thiện chất lượng môi trường, góp phần xây dựng Thủ đô Hà Nội "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại".

Để Hội thảo đạt kết quả cao, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đề nghị tập trung vào 3 nhóm vấn đề trọng tâm:

Thứ nhất, nhận diện các vấn đề môi trường cấp bách của Thủ đô Hà Nội, trong đó trọng tâm xác định các vấn đề về ô nhiễm môi trường (đặc biệt là ô nhiễm không khí), xác định cụ thể nguồn gây ô nhiễm.

Thứ hai, kinh nghiệm quốc tế trong xử lý ô nhiễm môi trường, nâng cao hiệu quả quản lý môi trường phù hợp với TP.Hà Nội.

Thứ ba, nhiệm vụ, giải pháp, lộ trình cụ thể xử lý các vấn đề ô nhiễm môi trường Thủ đô nhằm đạt được các mục tiêu về bảo vệ môi trường đã đặt ra trong Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050; tập trung vào các giải pháp về công nghệ, quản lý.

Ứng dụng công nghệ để tạo môi trường xanh, phát triển bền vững

Phát biểu tại hội thảo, GS.VS Châu Văn Minh - Viện trưởng Viện Hàn lâm khoa học và Công nghệ Việt Nam cho biết, Hà Nội cũng như nhiều đô thị lớn trên thế giới trong quá trình phát triển phải đối mặt với nhiều vấn đề nghiêm trọng về môi trường như ô nhiễm không khí, ô nhiễm nguồn nước, chất thải sinh hoạt, chất thải rắn…

“Những vấn đề trên không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, sức khỏe cộng đồng mà còn có khả năng làm giảm khả năng thu hút đầu tư của Hà Nội cũng như sự phát triển bền vững của Thủ đô" - GS.VS Châu Văn Minh khẳng định.

Theo GS.VS Châu Văn Minh, với thực trạng của môi trường Hà Nội như hiện nay, việc tìm kiếm các các giải pháp hiệu quả để giải quyết các vấn đề môi trường cấp bách là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu. Một trong những yếu tố để giải quyết đó là ứng dụng khoa học công nghệ trong quản lý và bảo vệ môi trường. Điều này có thể thấy rõ tại nhiều quốc gia phát triển trên thế giới với nhiều giải pháp đã được áp dụng, mang lại hiệu quả.

Theo TS Hoàng Dương Tùng – Chủ tịch mạng lưới không khí sạch Việt Nam trong bài tham luận “Một số giải pháp cấp bách xử lý ô nhiễm môi trường tại Hà Nội” - vấn đề ô nhiễm không khí” đã đưa ra giải pháp cấp bách nhằm giảm thiểu ô nhiễm không khí ở Hà Nội và các tỉnh lân cận như: Chuyển đổi số để chuyển đổi xanh trong giai đoạn 2025 - 20230; tiếp cận đa ngành; quản lý chất thải sinh hoạt; liên kết vùng.

TS Hoàng Dương Tùng cho rằng, cơ hội giải quyết ô nhiễm không khí, và các vấn đề môi trường của Hà Nội hiện đã chín muồi và hội tụ nên chỉ cần sự quyết tâm và chung tay của tất cả các bên, với các giải pháp cấp bách và hiệu quả, vấn đề ô nhiễm không khí của Thủ đô sẽ dần được giải quyết.

Đồng tình với ý kiến này, GS.TS Chu Hoàng Hà - Phó Chủ tịch Viện hàn lâm Khoa học và công nghệ Việt Nam nhấn mạnh, việc ứng dụng khoa học công nghệ là cần thiết để có các giải pháp triệt để trong quản lý và bảo vệ môi trường.

“Hà Nội cũng đang có sự đầu tư lớn trong hệ thống thu gom, xử lý rác thải và cho thấy sự chuyển biến lớn trong thời gian qua. Đây là minh chứng cho thấy, việc sử dụng công nghệ là điều tối quan trọng trong việc đưa ra các giải pháp để chấm dứt việc ô nhiễm môi trường”, GS.TS Chu Hoàng Hà cho biết.

Viện Hàn lâm Khoa học và công nghệ Việt Nam hiện đang sẵn sàng hỗ trợ trong xây dựng hệ thống dữ liệu, cũng như chuyển giao công nghệ với Hà Nội trong việc quản lý và bảo vệ môi trường.

TS. Zbigniew Klimont chia sẻ kinh nghiệm trong việc cải thiện chất lượng không khí ở Bắc Kinh (Trung Quốc).

Chia sẻ kinh nghiệm trong việc cải thiện chất lượng không khí ở Bắc Kinh (Trung Quốc), TS. Zbigniew Klimont – Trưởng nhóm nghiên cứu về Quản lý ô nhiễm, Chương trình Năng lượng, Khí hậu và Môi trường tổ chức IIASA (Viện phân tích Hệ thống ứng dụng Quốc tế) cũng cho rằng: Bài học từ cuộc chiến chống ô nhiễm không khí của Bắc Kinh đó là: Cần phải kiểm soát khí thải của phương tiện là rất quan trọng đối với không khí sạch, đặc biệt, ô tô và xe tải cũ. Đối với các doanh nghiệp tư nhân ít có động lực để lắp đặt thiết bị kiểm soát khí thải cho đến khi họ bị yêu cầu phải làm như vậy. Chính phủ nên xem xét các cách khác để khuyến khích các công ty làm điều đúng đắn; Thông tin là sức mạnh. Sự minh bạch về dữ liệu cho phép tất cả các thành phần của xã hội tham gia vào việc đạt được các mục tiêu môi trường; Ô nhiễm không khí vượt qua mọi ranh giới hành chính: quốc tế, quốc gia, khu vực và địa phương. Hợp tác xuyên biên giới là rất quan trọng để tạo ra các giải pháp hiệu quả và lâu dài…

Kết thúc Hội thảo, Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Trần Sỹ Thanh cho rằng: Trên cơ sở các ý kiến góp ý của các chuyên gia, nhà khoa học, Ban Tổ chức sẽ hoàn thiện nội dung, xuất bản Kỷ yếu hội thảo. Đây sẽ là tài liệu quan trọng đối với công tác bảo vệ môi trường của Thủ đô, cũng như việc xây dựng và phát triển Thủ đô trong tương lai.

Thời gian tới, UBND thành phố Hà Nội xây dựng các cơ chế khuyến khích, xã hội hóa nhằm thu hút, tăng cường đầu tư từ các nguồn ngoài ngân sách vào các công trình xử lý chất thải rắn, ưu tiên áp dụng công nghệ tiên tiến, thân thiện môi trường; phát triển các nhà máy xử lý rác thải bằng công nghệ hiện đại, thu hồi năng lượng, thân thiện môi trường theo quy hoạch; phát triển các dự án tại khu vực phía Nam, Tây Nam để giảm khoảng cách vận chuyển cho các địa bàn tại khu vực này và tiến tới tiến tới loại bỏ hoàn toàn chôn lấp chất thải rắn sinh hoạt.

Đồng thời, UBND thành phố tăng cường công tác quản lý đất đai, đặc biệt tại các khu đất trống, cần có biện pháp rào chắn, quản lý không để đổ trộm chất thải; đôn đốc, kiểm tra duy trì tốt vệ sinh môi trường, đặc biệt trong các dịp lễ, tết, sự kiện quan trọng; gắn trách nhiệm người đứng đầu các đơn vị, địa phương, các cá nhân được phân công phụ trách nếu để xảy ra tình trạng đổ chất thải, rác thải, phế thải xây dựng không đúng nơi quy định tại địa bàn quản lý.

Hà Nội tập trung tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật đến người dân nhằm nâng cao ý thức, tích cực tham gia phản ánh, thông tin các hành vi vi phạm, phối hợp với lực lượng chức năng thực hiện tốt công tác bảo vệ môi trường, phân loại tại nguồn, tái chế, tái sử dụng tiến tới giảm thiểu khối lượng chất thải rắn sinh hoạt phải xử lý. Tổ chức đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng nâng cao năng lực quản lý môi trường, quản lý chất thải rắn cho công chức làm công tác quản lý nhà nước về môi trường…

Toàn cảnh Hội Thảo.