Cán bộ Đồn Biên phòng Cửa khẩu Pác Bó đến thăm gia đình cháu Hoàng Hà Đức Toàn “con nuôi” của Đồn ở xóm Cốc Vường, xã Trường Hà. Ảnh Quốc Sơn

Điểm tựa yêu thương nơi biên giới

Đồn Biên phòng Cửa khẩu Pác Bó được giao nhiệm vụ quản lý, bảo vệ đoạn biên giới dài 20,203 km tiếp giáp với Trung Quốc. Địa bàn đơn vị phụ trách là xã Trường Hà với 32 xóm hành chính, trong đó có 8 xóm biên giới. Toàn xã hiện có 2.989 hộ dân với 12.794 nhân khẩu, gồm các dân tộc Tày, Nùng, Mông, Dao và Kinh cùng sinh sống. Tuy nhiên, do địa hình phức tạp nên việc sản xuất nông nghiệp gặp không ít khó khăn. Điều kiện kinh tế của người dân vì thế còn nhiều thiếu thốn, tỷ lệ hộ nghèo vẫn tương đối cao, chiếm 12,44% tổng số hộ toàn xã.

Những khó khăn đó đã tác động trực tiếp đến việc học tập của con em đồng bào trên địa bàn. Không ít học sinh phải đối mặt với nguy cơ bỏ học do hoàn cảnh vì cha mẹ mất sớm hoặc đau ốm kéo dài, nhất là tại các xóm biên giới xa trung tâm.

Xuất phát từ thực tế, cùng với triển khai các chương trình an sinh xã hội, các dự án hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội và giảm nghèo bền vững cho đồng bào, Đồn Biên phòng Cửa khẩu Pác Bó đã tích cực thực hiện mô hình “Con nuôi đồn biên phòng – Nâng bước em đến trường”. Mô hình góp phần chia sẻ với các gia đình nghèo, tiếp thêm động lực để những học sinh có hoàn cảnh khó khăn được tiếp tục đến trường, nuôi dưỡng ước mơ, hướng tới một tương lai tốt đẹp.

Theo Thiếu tá Lý Quang Duy, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Cửa khẩu Pác Bó, mô hình “Con nuôi đồn biên phòng – Nâng bước em đến trường” được Bộ đội Biên phòng triển khai hiệu quả trong nhiều năm qua, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Mô hình hướng tới việc chăm lo, hỗ trợ các học sinh nghèo, mồ côi hoặc có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, có nguy cơ phải bỏ học; tạo điều kiện để các cháu được tiếp tục học tập trong môi trường thuận lợi hơn. Đồng thời, giáo dục toàn diện cho các cháu về đạo đức, tri thức, kỹ năng sống, sống có kỷ luật, có ý thức trách nhiệm với cộng đồng và tình yêu quê hương, đất nước”.

Điểm đặc biệt của mô hình không chỉ hỗ trợ về vật chất, mà còn thể hiện trách nhiệm, tình cảm và sự sẻ chia của những người lính quân hàm xanh đối với thế hệ tương lai. Đó là biểu hiện sinh động của tình yêu biên cương, là nghĩa tình gắn bó máu thịt với đồng bào nơi biên giới, được cụ thể hoá bằng những việc làm thiết thực nhằm chắp cánh cho những ước mơ học tập của các học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.

Để mô hình phát huy hiệu quả và hỗ trợ đúng đối tượng, Đồn Biên phòng Cửa khẩu Pác Bó đã phối hợp với chính quyền địa phương rà soát kỹ lưỡng từng trường hợp. Theo Thiếu tá Lý Quang Duy, đơn vị lựa chọn những học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn nhưng vẫn nỗ lực vươn lên trong học tập để nhận sự hỗ trợ. Nguồn kinh phí để duy trì mô hình, được đơn vị huy động động từ tiền lương, phụ cấp do cán bộ, chiến sỹ tự nguyện đóng góp và vận động các doanh nghiệp, nhà hảo tâm đồng hành hỗ trợ thêm sách vở, quần áo, đồ dùng học tập cho các cháu. Từ năm 2019 đến nay, đơn vị đã huy động được tổng số tiền khoảng 650 triệu đồng để thực hiện mô hình.

“Con nuôi” của Đồn tham gia cùng các chiến sỹ tăng gia sản xuất, chăm sóc vườn rau.

Nhờ cách làm chặt chẽ, mô hình đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Từ năm 2019 đến nay, Đồn Biên phòng Cửa khẩu Pác Bó đã nhận 6 học sinh con nuôi của Đồn, trong đó có 4 cháu đã hoàn thành chương trình phổ thông trung học cơ sở đang tiếp tục học lên bậc cao hơn. Hiện, đơn vị đang trực tiếp nuôi dưỡng 2 học sinh “Con nuôi đồn biên phòng”, đồng thời hỗ trợ 4 học sinh “Nâng bước em đến trường” và 14 học sinh theo Đề án “Cán bộ, chiến sỹ Quân đội nâng bước em đến trường”.

Các cháu được nhận nuôi đều có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn tại khu vực biên giới. Có cháu mồ côi cha hoặc mẹ từ nhỏ, sống cùng mẹ hoặc ông bà đã cao tuổi, sức khoẻ yếu nên cuộc sống gia đình vô cùng thiếu thốn. Trong hoàn cảnh đó, sự quan tâm, đồng hành của cán bộ, chiến sỹ Đồn Biên phòng Cửa khẩu Pác Bó không chỉ giúp các gia đình vơi bớt gánh nặng kinh tế mà còn tạo điều kiện để các cháu tiếp tục được đến trường, vững vàng hơn trên hành trình trưởng thành.

Một trong những trường hợp tiêu biểu được Đồn nhận nuôi là cháu Nông Quý Vân, 9 tuổi, xóm Sóc Giang, vừa học xong lớp 3. Vân có hoàn cảnh hết sức éo le khi mẹ đi làm ăn xa, bố bỏ đi từ khi cháu mới gần 4 tuổi. Hiện nay, cháu sống cùng bà ngoại đã 79 tuổi, nguồn thu nhập chính chỉ dựa vào khoản trợ cấp xã hội ít ỏi của bà. Trước hoàn cảnh đó, đầu năm 2016, Đồn Biên phòng Cửa khẩu Pác Bó đã nhận nuôi dưỡng, tạo điều kiện để cháu tiếp tục được học tập như các bạn cùng trang lứa.

Nhiều cháu nhỏ khác cũng được đơn vị dang rộng vòng tay đón nhận. Trong đó có cháu Hoàng Hà Đức Toàn, 10 tuổi, xóm Cốc Vường, năm học tới sẽ lên lớp 5. Bố mất khi Toàn mới 2 tuổi, một mình mẹ phải gồng gánh nuôi hai con trong điều kiện không có việc làm ổn định. Cuộc sống gia đình chủ yếu dựa vào cây ngô, cây lúa trồng trên diện tích đất sản xuất ít ỏi nên thu nhập bấp bênh. Trước nguy cơ phải nghỉ học vì hoàn cảnh gia đình quá khó khăn, đầu năm 2026, khi đang học lớp 4, Toàn được Đồn Biên phòng Cửa khẩu Pác Bó nhận làm con nuôi. Sự quan tâm, chăm lo của các cán bộ, chiến sỹ đã giúp Toàn có điều kiện tiếp tục học tập và tiếp thêm niềm tin, nghị lực để vươn lên trong cuộc sống.

Cán bộ Đồn Biên phòng Cửa khẩu Pác Bó hướng dẫn “con nuôi” học bài, ôn luyện kiến thức.

Bền bỉ vun đắp tương lai cho thế hệ trẻ vùng biên

Khi được nhận về nuôi tại đơn vị, các cháu được bố trí nơi ăn ở, đảm bảo điều kiện học tập và sinh hoạt như những “chiến sỹ nhỏ”. Mỗi cháu được hỗ trợ 500 nghìn đồng/tháng. Ngoài thời gian học tập tại trường, các cháu được cán bộ, chiến sỹ hướng dẫn học bài, ôn luyện kiến thức, rèn luyện kỹ năng sống và hình thành tác phong sinh hoạt ngăn nắp, kỷ luật.

Bên cạnh đó, các cháu thường xuyên tham gia các hoạt động văn hoá, văn nghệ, thể dục thể thao, quét dọn khuôn viên, tăng gia sản xuất phù hợp với lứa tuổi như chăm sóc vườn rau, cây xanh. Qua các hoạt động, các cháu được giáo dục về truyền thống quê hương, lòng yêu nước, ý thức chấp hành pháp luật, tinh thần đoàn kết và trách nhiệm với cộng đồng.

Để chăm sóc, giáo dục tốt các cháu, cán bộ, chiến sỹ đã dành nhiều tâm huyết, tình cảm và trách nhiệm. Trung tá Mã Ích Huấn, Phó đội trưởng Đội vận động quần chúng cho biết, những ngày đầu về sinh hoạt tại Đồn, nhiều cháu còn nhỏ tuổi, chưa quen với môi trường tập thể nên khá rụt rè. Vì vậy, cán bộ, chiến sỹ phải kiên trì hướng dẫn, uốn nắn từ những việc nhỏ nhất, đồng thời tạo sự thân thiện để các cháu tin tưởng, xem Đồn như ngôi nhà thứ hai của mình.

Theo Trung tá Mã Ích Huấn, nuôi dưỡng các cháu không chỉ đảm bảo nơi ăn ở, học tập mà phải chăm sóc bằng tình yêu thương và trách nhiệm nhằm giúp các cháu trưởng thành, trở thành những công dân có ích, sống có kỷ luật và nuôi dưỡng những ước mơ, hoài bão tốt đẹp.

Đến thăm gia đình các cháu “Con nuôi đồn biên phòng”, cháu Nông Quý Vân bẽn lẽn chia sẻ: “Cháu sẽ cố gắng giữ vững thành tích học tập xuất sắc để sau này trở thành bác sỹ”. Còn cháu Hoàng Hà Đức Toàn xúc động nói: “Cháu sẽ học thật tốt để không phụ lòng các chú ở Đồn. Cháu ước mơ sau này sẽ trở thành chiến sỹ biên phòng như các chú”.

“Con nuôi” của Đồn được rèn luyện kỹ năng sống, hình thành tác phong sinh hoạt ngăn nắp, kỷ luật.

Bà Hoàng Thị Lâm, bà ngoại cháu Vân, nghẹn ngào chia sẻ: “Gia đình tôi rất biết ơn các cán bộ, chiến sỹ Đồn Biên phòng Cửa khẩu Pác Bó. Nhờ sự giúp đỡ của Bộ đội Biên phòng mà cháu tôi được học tập trong môi trường thuận lợi và có cơ hội hướng tới một tương lai tươi sáng hơn”.

Còn chị Đoàn Thị Nhâm, mẹ cháu Hoàng Hà Đức Toàn, cho biết: “Từ khi cháu được làm ‘Con nuôi đồn biên phòng’, tôi rất yên tâm. Gia đình cũng vơi bớt phần nào gánh nặng kinh tế. Cháu tiến bộ hơn nhiều trong học tập và có điều kiện phát triển như các bạn cùng trang lứa”.

Đánh giá về hiệu quả của mô hình “Con nuôi đồn biên phòng – Nâng bước em đến trường” do Đồn Biên phòng Cửa khẩu Pác Bó triển khai, ông Đàm Ngọc Vỹ, Bí thư Chi bộ xóm Sóc Giang và bà Triệu Thị Duyên, Trưởng xóm Cốc Vường đều nhận định: “Đây là mô hình giàu tính nhân văn và mang lại hiệu quả thiết thực. Không chỉ giúp các cháu có hoàn cảnh khó khăn được tiếp tục đến trường, mô hình còn góp phần nâng cao dân trí, giảm nghèo bền vững, củng cố niềm tin của nhân dân với Bộ đội Biên phòng, tăng cường tình đoàn kết quân – dân nơi biên giới và xây dựng vững chắc thế trận lòng dân”.

Thiếu tá Lý Quang Duy, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Cửa khẩu Pác Bó khẳng định: “Trong những năm qua, mô hình ‘Con nuôi đồn Biên phòng - Nâng bước em tới trường’ được đơn vị triển khai đạt nhiều kết quả tích cực. Các cháu được hỗ trợ đã có điều kiện ổn định cuộc sống, yên tâm học tập; nhiều cháu đạt kết quả học tập khá, giỏi. Mô hình góp phần quan trọng vào công tác khuyến học, khuyến tài, nâng cao chất lượng giáo dục ở khu vực biên giới, tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa Bộ đội Biên phòng với cấp uỷ, chính quyền và nhân dân địa phương. Qua đó, góp phần xây dựng nền biên phòng toàn dân vững chắc, tạo nền tảng quan trọng trong bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia”.

Trong hành trình bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc, những người lính Biên phòng vẫn ngày đêm vun đắp tương lai cho thế hệ trẻ nơi biên cương bằng tình yêu và trách nhiệm. Mô hình “Con nuôi đồn biên phòng – Nâng bước em đến trường” đã làm sáng hơn phẩm chất cao quý người lính “Bộ đội Cụ Hồ” trong thời kỳ mới, cùng chung tay xây dựng khu vực biên giới ngày càng phát triển, giàu đẹp và vững mạnh.