![]() |
| Hợp tác xã sản xuất miến Dong Việt Cường (Thái Nguyên) sau bão lũ không một xã viên nào rời HTX |
Không còn mang dáng dấp bao cấp “rong công phóng điểm”; người chăm làm và người lười biếng hưởng như nhau nghĩa là hành chính hóa như trước đây, hợp tác xã kiểu mới được xây dựng trên nền tảng tự nguyện, bình đẳng, cùng có lợi và tôn trọng quy luật thị trường. Chính tinh thần đoàn kết, liên kết chặt chẽ giữa các thành viên đã tạo nên sức mạnh tập thể, mở ra con đường đi tới ấm no, hạnh phúc cho người dân, nhất là khu vực nông thôn.
Trước hết, hợp tác xã kiểu mới là hình thức tổ chức sản xuất dựa trên sự liên kết tự nguyện của các thành viên nhằm đáp ứng nhu cầu chung về đầu vào, đầu ra, dịch vụ và tiêu thụ sản phẩm. Khác với hợp tác xã truyền thống, nơi người dân tham gia mang tính bắt buộc, hợp tác xã kiểu mới đặt lợi ích kinh tế của thành viên làm trung tâm. Mỗi thành viên vừa là chủ sở hữu, vừa là người sử dụng dịch vụ của hợp tác xã; quyền lợi và trách nhiệm được xác lập rõ ràng, minh bạch. Chính cơ chế này tạo động lực để người dân chủ động tham gia, gắn bó lâu dài và cùng nhau phát triển.
Hợp tác xã kiểu mới góp phần quan trọng khắc phục tình trạng sản xuất manh mún, nhỏ lẻ - điểm yếu cố hữu của nông nghiệp Việt Nam. Khi các hộ nông dân liên kết lại trong hợp tác xã, quy mô sản xuất được mở rộng, chi phí đầu vào được giảm nhờ mua chung vật tư, giống, phân bón; đồng thời quy trình sản xuất được thống nhất, bảo đảm chất lượng đồng đều. Nhờ đó, sản phẩm của hợp tác xã có khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường, nâng cao sức cạnh tranh và giá trị gia tăng.
Một vai trò nổi bật khác của hợp tác xã kiểu mới là cầu nối giữa nông dân với doanh nghiệp và thị trường. Thông qua hợp tác xã, người nông dân không còn đơn độc trong việc tìm kiếm đầu ra cho sản phẩm. hợp tác xã đứng ra ký kết hợp đồng liên kết sản xuất - tiêu thụ với doanh nghiệp, tham gia chuỗi giá trị từ sản xuất, chế biến đến phân phối. Sự liên kết này giúp ổn định đầu ra, hạn chế rủi ro “được mùa mất giá”, đồng thời tạo điều kiện để người dân tiếp cận thông tin thị trường, khoa học - công nghệ và phương thức quản trị hiện đại.
Hợp tác xã kiểu mới còn đóng vai trò quan trọng trong nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống của thành viên. Thay vì chỉ bán sản phẩm thô với giá thấp, nhiều hợp tác xã đã đầu tư vào sơ chế, chế biến, xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc, từ đó nâng cao giá trị sản phẩm. Lợi nhuận thu được không chỉ chia cho các thành viên mà còn được tái đầu tư để mở rộng sản xuất, nâng cao chất lượng dịch vụ. Thu nhập ổn định giúp người dân yên tâm bám đất, bám nghề, từng bước vươn lên làm giàu chính đáng.
Không dừng lại ở lợi ích kinh tế, hợp tác xã kiểu mới còn có ý nghĩa sâu sắc về mặt xã hội và nhân văn. Trong quá trình hoạt động, các thành viên hợp tác xã hỗ trợ lẫn nhau về vốn, kinh nghiệm sản xuất, kỹ thuật và tiêu thụ sản phẩm. Tinh thần “một người vì mọi người, mọi người vì một người” được khơi dậy và phát huy. Hợp tác xã trở thành không gian gắn kết cộng đồng, nơi người dân cùng bàn bạc, cùng quyết định và cùng chia sẻ thành quả lao động. Chính sự gắn kết này góp phần củng cố niềm tin xã hội, xây dựng mối quan hệ làng xóm bền chặt, hài hòa.
Hợp tác xã kiểu mới cũng là động lực quan trọng trong xây dựng nông thôn mới. Thông qua việc tổ chức sản xuất hiệu quả, tạo việc làm tại chỗ và nâng cao thu nhập cho người dân, hợp tác xã góp phần giảm nghèo bền vững, hạn chế tình trạng di cư lao động tự do. Nhiều hợp tác xã còn tham gia cung ứng các dịch vụ thiết yếu như vệ sinh môi trường, nước sạch, tín dụng nội bộ, góp phần cải thiện diện mạo nông thôn, nâng cao chất lượng đời sống vật chất và tinh thần của cộng đồng.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và yêu cầu phát triển bền vững, hợp tác xã kiểu mới có điều kiện thuận lợi để thúc đẩy sản xuất xanh, an toàn và thân thiện với môi trường. Việc áp dụng các quy trình sản xuất hữu cơ, tuần hoàn, tiết kiệm tài nguyên sẽ hiệu quả hơn khi được tổ chức ở quy mô hợp tác xã. Đồng thời, hợp tác xã là đầu mối để tiếp nhận và chuyển giao tiến bộ khoa học - công nghệ, giúp nông dân thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm rủi ro và bảo vệ môi trường sinh thái.
Tuy nhiên, để hợp tác xã kiểu mới thực sự trở thành con đường dẫn tới ấm no, hạnh phúc, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ; nâng cao năng lực quản trị của đội ngũ cán bộ hợp tác xã; tăng cường đào tạo, bồi dưỡng cho thành viên; đồng thời thúc đẩy liên kết chặt chẽ giữa hợp tác xã với doanh nghiệp, ngân hàng và các tổ chức khoa học. Bản thân các hợp tác xã cũng cần đổi mới tư duy, hoạt động minh bạch, lấy hiệu quả và lợi ích của thành viên làm thước đo.
Có thể khẳng định, hợp tác xã kiểu mới không chỉ là mô hình kinh tế, mà còn là biểu hiện sinh động của tinh thần đoàn kết cộng đồng trong thời kỳ mới. Khi người dân biết liên kết, hợp tác và cùng nhau hành động, sức mạnh tập thể sẽ được nhân lên, tạo nền tảng vững chắc để xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc và một nền nông thôn Việt Nam phát triển bền vững, hiện đại nhưng vẫn đậm đà bản sắc./.