Định hướng phát triển cây ăn quả chủ lực theo hướng hiện đại, bền vững

Xã D’Ran là địa bàn có điều kiện thuận lợi để phát triển nhiều loại cây công nghiệp và cây ăn quả

Từng bước hình thành vùng cây ăn quả tập trung

Xã D’Ran là địa bàn có điều kiện thuận lợi để phát triển nhiều loại cây công nghiệp và cây ăn quả. Đến năm 2026, tổng diện tích cây ăn quả trên địa bàn đạt khoảng 1.376 ha, bước đầu hình thành các vùng sản xuất tập trung với một số cây trồng chủ lực như hồng, bơ, chanh dây, sầu riêng và các loại cây có giá trị kinh tế.

Sự hình thành các vùng sản xuất cây ăn quả đang tạo thêm hướng phát triển cho nông nghiệp địa phương. Tuy nhiên, sản xuất vẫn còn những hạn chế như cơ cấu cây trồng chưa thực sự hợp lý, một số diện tích hồng đã già cỗi; việc ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và liên kết giữa sản xuất, chế biến, tiêu thụ chưa đồng đều.

Bên cạnh đó, tỷ lệ sản phẩm được truy xuất nguồn gốc còn thấp, trong khi yêu cầu của thị trường ngày càng cao. Đây là những vấn đề đặt ra yêu cầu phải chuyển từ sản xuất theo kinh nghiệm sang sản xuất theo quy trình, tiêu chuẩn và gắn chặt hơn với thị trường.

Ưu tiên nâng chất lượng thay vì phát triển tự phát

Theo kế hoạch phát triển cây ăn quả chủ lực giai đoạn 2026-2030, D’Ran định hướng tái cơ cấu sản xuất theo hướng hiện đại, bền vững, cân bằng giữa các nhóm cây trồng chủ lực và từng bước hình thành những vùng sản xuất tập trung có quy mô phù hợp.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là rà soát, chuyển đổi những diện tích cây trồng kém hiệu quả sang các loại cây có giá trị kinh tế cao, phù hợp với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng địa phương.

Đối với cây hồng, địa phương sẽ từng bước cải tạo các vườn già cỗi, chuyển sang những giống hồng giòn, hồng trứng có chất lượng tốt. Với cây bơ, các hộ dân được hướng dẫn ghép cải tạo những diện tích bơ thực sinh, giống cũ sang các giống bơ thương mại có chất lượng, hướng tới đáp ứng yêu cầu thị trường.

Cây chanh dây cũng được định hướng phát triển các giống chanh dây tím, chanh dây vàng có năng suất ổn định, đồng thời chú trọng phòng ngừa các loại dịch bệnh nguy hiểm. Việc sản xuất được gắn với truy xuất nguồn gốc, từng bước đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu.

Trong khi đó, diện tích sầu riêng và cà phê hiện có tiếp tục được duy trì, tập trung nâng cao chất lượng sản phẩm, giá trị gia tăng và hiệu quả kinh tế trên cùng đơn vị diện tích.

Đẩy mạnh công nghệ cao và sản xuất theo tiêu chuẩn

Một trong những điểm nhấn của kế hoạch là thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và nông nghiệp thông minh trong sản xuất cây ăn quả.

Địa phương định hướng mở rộng các mô hình sử dụng hệ thống tưới tiết kiệm, tưới tự động, nhà lưới, nhà kính và quy trình quản lý dịch hại đồng bộ. Các tiến bộ kỹ thuật, công nghệ 4.0, IoT và những giải pháp phù hợp với điều kiện sản xuất thực tế từng bước được đưa vào chuỗi giá trị nông sản.

Cùng với nâng cao năng suất, D’Ran chú trọng kiểm soát chất lượng và an toàn sản phẩm. Người dân, tổ hợp tác và hợp tác xã được hướng dẫn ghi chép nhật ký canh tác, xây dựng hồ sơ vùng trồng và đăng ký thực hành sản xuất theo các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP.

Địa phương cũng đặt mục tiêu xây dựng mã số vùng trồng đối với các loại cây ăn quả chủ lực. Đây được xem là cơ sở quan trọng để nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc, mở rộng thị trường tiêu thụ và từng bước hướng đến xuất khẩu.

Các sản phẩm nông sản đặc trưng từ cây ăn quả cũng được định hướng tham gia chương trình OCOP, phấn đấu có sản phẩm đạt từ 3 sao trở lên.

Đối với cây hồng, địa phương định hướng chuyển giao và mở rộng công nghệ chế biến hồng treo gió theo công nghệ Nhật Bản, hồng sấy dẻo, từng bước xây dựng thương hiệu sản phẩm OCOP đặc trưng từ quả hồng D’Ran

Tăng giá trị từ chế biến và bảo quản sau thu hoạch

Cùng với sản xuất, D’Ran xác định chế biến sâu và bảo quản sau thu hoạch là giải pháp quan trọng để nâng cao giá trị nông sản.

Đối với cây hồng, địa phương định hướng chuyển giao và mở rộng công nghệ chế biến hồng treo gió theo công nghệ Nhật Bản, hồng sấy dẻo, từng bước xây dựng thương hiệu sản phẩm OCOP đặc trưng từ quả hồng D’Ran.

Việc hỗ trợ máy móc, thiết bị phục vụ cơ giới hóa trong sản xuất cũng được đặt ra nhằm giảm sức lao động, nâng cao năng suất và hiệu quả sản xuất.

Đồng thời, địa phương định hướng huy động các nguồn vốn hỗ trợ người dân đầu tư hệ thống kho lạnh để bảo quản chanh dây, hồng, bơ, chuối trong thời điểm thu hoạch tập trung. Giải pháp này nhằm kéo dài thời gian lưu trữ, hạn chế tổn thất sau thu hoạch và giảm áp lực tiêu thụ khi nguồn cung tăng cao.

Gắn sản xuất với du lịch canh nông

Không chỉ hướng đến giá trị từ sản phẩm nông nghiệp, D’Ran còn định hướng khai thác cảnh quan và lợi thế vùng cây ăn quả để phát triển du lịch sinh thái, du lịch canh nông.

Các mô hình vườn hồng tham quan, trải nghiệm và tự tay thu hoạch trái cây được định hướng gắn với đề án phát triển du lịch sinh thái nông thôn của địa phương. Qua đó, vườn cây không chỉ là nơi sản xuất mà còn trở thành không gian trải nghiệm, quảng bá sản phẩm và hình ảnh địa phương.

Việc kết hợp giữa nông nghiệp và du lịch được kỳ vọng tạo thêm nguồn thu cho nông hộ, đồng thời góp phần nâng cao giá trị thương hiệu của các sản phẩm cây ăn quả đặc trưng D’Ran.

Hướng tới nền nông nghiệp có liên kết và giá trị gia tăng cao

Mục tiêu đến năm 2030 của D’Ran là duy trì ổn định diện tích 1.376 ha cây ăn quả chủ lực, đồng thời tăng năng suất, sản lượng và giá trị sản phẩm trên một đơn vị diện tích. Địa phương không định hướng mở rộng diện tích một cách tự phát mà tập trung nâng cao hiệu quả những vùng sản xuất hiện có, chuyển đổi diện tích già cỗi, kém hiệu quả sang các loại cây phù hợp.

Để thực hiện mục tiêu này, các bộ phận chuyên môn được giao theo dõi diện tích, sản lượng hằng năm; hướng dẫn người dân về giống, kỹ thuật canh tác, mã số vùng trồng và tiêu chuẩn sản xuất. Các hợp tác xã, tổ hợp tác được khuyến khích duy trì và phát triển, đồng thời tạo điều kiện thu hút doanh nghiệp tham gia liên kết, ký kết hợp đồng thu mua, bao tiêu sản phẩm.

Cùng với đó, công tác tuyên truyền, vận động người dân không tự phát mở rộng diện tích ngoài vùng định hướng sẽ được tăng cường. Các tổ chức đoàn thể tại địa phương được phát huy vai trò trong vận động hội viên, đoàn viên chuyển đổi giống cây trồng kém hiệu quả, áp dụng quy trình sản xuất an toàn và thực hiện truy xuất nguồn gốc.

Với cách tiếp cận từ giống cây trồng, kỹ thuật sản xuất, tiêu chuẩn hóa vùng trồng đến chế biến, tiêu thụ và du lịch, kế hoạch phát triển cây ăn quả giai đoạn 2026-2030 được kỳ vọng tạo chuyển biến về chất lượng sản xuất nông nghiệp tại D’Ran. Qua đó, từng bước nâng cao giá trị nông sản, tăng hiệu quả kinh tế cho người dân và hình thành những sản phẩm nông nghiệp đặc trưng gắn với lợi thế của địa phương./.