2024 - Năm của thảm họa nắng nóng, lũ lụt, cháy rừng

Nhiệt độ Trái Đất tăng thêm 3°C so với thời kỳ tiền công nghiệp - Ảnh minh họa.

Năm 2024 được xem là một minh chứng rõ nét cho những tác động tàn phá của biến đổi khí hậu. Các hiện tượng thời tiết cực đoan diễn ra trên khắp thế giới, từ những đợt nắng nóng kỷ lục, cháy rừng dữ dội ở Bắc Mỹ và châu Âu, đến lũ lụt lịch sử ở châu Á và châu Phi. Những thảm họa này không chỉ gây ra thiệt hại về người và tài sản mà còn làm trầm trọng thêm sự phân hóa xã hội trên toàn cầu.

Theo Viện Tài nguyên Thế giới, nếu nhiệt độ Trái Đất tăng thêm 3°C so với thời kỳ tiền công nghiệp, gần 1.000 thành phố lớn trên thế giới sẽ phải đối mặt với những đợt nắng nóng kéo dài hàng tháng trời. Điều này không chỉ làm tăng nhu cầu sử dụng năng lượng cho điều hòa không khí mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho các loại dịch bệnh truyền nhiễm lây lan.

Mặc dù cộng đồng quốc tế đã đặt ra mục tiêu giới hạn mức tăng nhiệt độ ở mức 1,5°C tại Hội nghị COP21 năm 2015, nhưng với những cam kết hiện tại, chúng ta đang trên đà tiến tới mức tăng 2,9°C. Những con số biết nói như thiệt hại kinh tế lên tới 4.300 tỷ USD do thiên tai kể từ năm 1970 hay 66.000 km2 đất bị mất đi do nạn phá rừng trong năm 2022 đã cho thấy rõ những tác động tàn phá của biến đổi khí hậu.

Tuy nhiên, ẩn sau những con số thống kê này là một thực tế đáng lo ngại khi biến đổi khí hậu đang làm trầm trọng thêm sự phân hóa xã hội trên toàn cầu. Trong khi các quốc gia phát triển có thể chịu đựng được những tác động của biến đổi khí hậu, thì các quốc gia nghèo và dễ bị tổn thương lại phải gánh chịu hậu quả nặng nề nhất.

Tại Mỹ, các nhà khoa học dự đoán rằng mức tăng nhiệt độ 1,5°C có thể khiến sản lượng kinh tế ở các bang phía Nam, vốn đã chịu nhiều ảnh hưởng của nắng nóng, giảm tới 20%. Ngược lại, khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương với khí hậu mát mẻ hơn có thể được hưởng lợi từ sự thay đổi này. Hạn hán và nhiệt độ tăng cao làm giảm năng suất cây trồng, buộc người dân nông thôn phải di cư đến các thành phố lớn để tìm kiếm cơ hội việc làm.

Tại Bangladesh, tình trạng lũ lụt ngày càng nghiêm trọng đã khiến khoảng 500.000 người phải rời bỏ quê hương mỗi năm để đến thủ đô Dhaka. Mặc dù di cư có thể mang lại cơ hội cải thiện cuộc sống về lâu dài, nhưng trong ngắn hạn, những người di cư, đặc biệt là lao động nông thôn, thường phải đối mặt với tình trạng thất nghiệp hoặc công việc lương thấp. Theo Tổ chức Lao động Quốc tế, người lao động nông thôn thường được trả ít hơn 24% so với người lao động thành thị.

Tại Nigeria, hạn hán thường xuyên đã đẩy nhanh quá trình di cư từ nông thôn ra thành thị. 75% người dân cho biết biến đổi khí hậu đã khiến việc trồng trọt và chăn nuôi trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.

Tiềm năng của chuyển đổi số trước biến đổi khí hậu

Biến đổi khí hậu 'vắt kiệt' ngành sữa Ấn Độ

Ngành nông nghiệp và biến đổi khí hậu